>> Aile İçi Eğitim -
Okul Öncesi Dönemde Aile Katılımının Önemi
Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması ve verilen eğitimin sürekliliğinin sağlanması için okul-aile
işbirliği şarttır.Çocukların büyümesinde,gelişmesinde en büyük sorumluluğu aileler üstlenir.Aileler
bu sorumluluğu belli dönemlerde bazı kişi ve kurumlar ile paylaşırlar.Çocukların okula başlamasıyla
ise eğitim kurumlarıyla paylaşırlar.
Çocuklara sunulan öğrenme ortamları ne kadar iyi ne kadar kaliteli olursa olsun aileler tarafından
desteklenmediği sürece istenildiği ölçüde etkili olmamaktadır.
Okul öncesi eğitim alanında çocuklar üzerinde yapılan araştırmalar aile katılımını sağlayan
"programlarda yetişen çocukların gelişimindeki olumlu etkinin "kalıcı" olduğunu ortaya koymaktadır."
Okul öncesi eğitimde en iyi yaklaşım,çocuğu birey olarak değil,ailesi ile birlikte ele alan yaklaşımdır
Anne ve babalar,katılım etkinlikleri sayesinde çocukları ile nasıl iletişim kuracaklarını,okulda
öğrendiklerini nasıl destekleyeceklerini görerek belirlenen hedeflere daha çabuk ulaşılmasına
katkıda bulunurlar.
Çocuk gelişimi ve eğitimiyle ilgili tüm soru ve sorunlar okul ve aile işbirliği içerisinde gerçekleştirilir.
"Okulumuzda okul öncesi aile katılımı; ailelerin eğitim etkinliklerine katılımı, ev ziyaretleri, evde"
yapılabilecek etkinlikler, bireysel görüşmeler, toplantılar, çeşitli formlar ve ev defterleri vasıtasıyla
sağlanır.
>> Psikoloji Hizmetlerimiz Ve Rehberlik Çalışmalarımız
* Tüm çocuklara bilişsel eğitim çalışması yapılır.
* Çocuğun gelişim dönemi özellikleri, performansı, davranış ve tutumları, uyum ve aktivitelerini içeren
"""gelişim dosyası"" öğretmenler tarafından tutulur psikolog tarafından takip edilir ve her iki dönem"
sonu velilerimizle paylaşılır.
* Gerekli görülen durumlarda randevu alınarak veli-psikolog-öğretmen görüşmeleri düzenlenir.
* Düzenli olarak eğitim kadromuz ile özel seminerler takip edilir.
* "Kurum içi velilerimize ve ailelere yönelik ""0-6 yaş çocuk ve ergenlik ""konulu eğitim seminerlerimiz"
her ay rutin olarak uzman psikolog Alanur Özalp tarafından bünyemizde düzenlenir.
* Her iki ayda bir veli toplantıları yapılır.
* Her hafta sonu gönderilen ev defterleri vasıtasıyla çocuğun okuldaki durumu ile ilgili veliler
bilgilendirilir.
Psikoloğumuz Nalan Azaklı çocuk ve aile iletişimi ile ilgili her ay farklı bir konu üzerinde
velilerimizi bilgilendirmektedir.
Veli eğitimi ile ilgili bazı konu başlıklarımız:
* Adım adım özgüven gelişimi
* Oyuncağın önemi ve çocuğun yaşına göre oyuncak seçimi
* Çocuğun gelişim dönemine uygun öğretici, eğitici, eğlendirici ve ebeveyn-çocuk iletişimini
kuvvetlendirecek oyunlar
>> Veli eğitimi: Adım Adım Özgüven Gelişimi
• Çocuğunuzu size bir şey kanıtlamasına gerek olmadan sadece varlığı için sevdiğinizi hissettirin ve söyleyin.
• Yemek yeme, tuvalet temizliği, çantasını toplama, ödevlerini yapma, oyun oynama, zamanını ayarlama v.b. gibi otokontrol gerektiren konularda sadece sözel destek verin ve ona güvendiğinizi söyleyin. Ona ait görevleri sizin yapmanız özgüven gelişimini engeller ve regresyona (kendi yaş özelliklerinden daha küçük yaştaymış gibi davranmaya = gerilemeye) neden olur.
• Ebeveyn modelleri ve çocukla etkileşimleri, çocuğun hem kişilik hem de cinsel kimliğinin gelişiminde rol oynar. Kadın ve erkek figürünü sağlıklı algılayıp, onlarla sağlıklı özdeşleşebilen (kız çocuk anne ile erkek çocuk baba ile) bir çocukta özgüven gelişimi de tam olur.
• Çocuktan başarı beklentisi dozunda olmalıdır. Yaşına, yeteneklerine ve ilgisine hitap eden uğraşılarda çocuk başarılı olur. Çocuğun başarıları sözel olarak ödüllendirilmelidir. Başarılı olma ve takdir edilme duygusu özgüveni geliştirir.
• Fiziksel güç ve sanat yaratıcılığını kullanmak çocuğun psikolojik ve sosyal dengesini geliştirir.
• Her gün aile üyeleri kendi günlük hayatından en çok (özellikle olumlu) etkilendikleri örnekleri verdikten sonra "Peki bugün seni etkileyen en güzel şey neydi?" , “Bugün seni en çok etkileyen oyun – faaliyet – deney vb. neydi?” gibi sorular ile sohbetler başlatılabilir. Bu ve benzeri aile içi sohbetler, kendini – başkalarını – olayları anlamada çok etkili bir süreçtir.
• Çocuğun yaşına uygun olarak ev içinde küçük sorumluluklar verilmesi; ortak kararlarla ilgili (bazı konularda) fikirlerinin sorulması; yani çocuğun aile içinde aktif bir birey olarak yer alması çok önemlidir.
• Anne-Baba çocuğa karşı dürüst, tutarlı, adaletli, hoşgörülü olmalıdır. Çocuğun ilerde sosyal yaşamda insanlara ve olaylara yaklaşımında aile içinde yaşadıkları çok önemlidir.
ÖZGÜVEN GELİŞİMİNİ ENGELLEYEN DAVRANIŞ VE SÖZLER :
• Kardeş, arkadaş ve aile fertlerinden biriyle kıyaslamayın.
• "Aynı şu kişiye benziyorsun.", "Aynı sen de onun gibi davranıyorsun." v.b. sözleri asla söylemeyin.
• "Senin için deli gibi çalışıyorum, sen de …….. yapmaya mecbursun." gibi sözleri asla söylemeyin.
• Aile içinde sözel veya fiziksel şiddete asla yer vermeyin.
Çocuk büyürken aile de onunla birlikte GELİŞİR ve HAYATI YENİDEN DEĞERLENDİRİR.
Ailenizle birlikte mutlu bir hayat geçirmenizi diliyorum.
Saygılarımla
Nalan Azaklı (Pedagog)
Kitap Önerisi: "İçimizdeki Çocuk" , "İnsan İnsana" , "İnsanı Anlamak" Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu
>> Veli Eğitimi: Oyuncağın önemi ve çocuğun yaşına göre oyuncak seçimi
Oyuncak; çocuğun zihinsel, psikolojik, bedensel ve sosyal gelişimini (sağlıklı bir şekilde) hızlandıran bir oyun aracıdır. Yalnız oyuncak seçiminin doğru yapılması çok önemlidir. Bir çocuğun çeşitli yaşlardaki özellikleri ve buna göre oyuncak seçiminde dikkat edilecek noktalar şunlardır: Altı aylıktan küçük bir çocuk ses, şekil ve renklere karşı duyarlıdır. Bu dönemde görsel ve işitsel duyulara yönelen hareketli oyuncaklar onun dikkatini çeker ve neşelendirir. Yatağın üzerine asılabilen, sallanınca ses çıkaran renkli objeler ve çıngırak bu dönemin vazgeçilmez oyuncaklarıdır. Oturmaya başladığı yedinci aydan itibaren çocuk uzanabildiği herşeyi yakalamaya, yakaladığı her şeyi de ağzına götürmeye çalışır. En çok hoşlandığı şeyler bir elinden diğerine kolayca geçirebildiği renkli halkalar, avuçlayabildiği plastik küpler, kemirebildiği kauçuk nesneler, hırpalandığı zaman bozulmayan yumuşak bebek ve hayvancıklardır. Tutunarak da olsa ayağa kalkabildiğinde eline geçen şeyleri yere atmaktan zevk aldığından, zıplayan, yere düşünce ses çıkaran oyuncaklar ilgi odağıdır. Boy boy renkli toplar, içiçe geçebilen kutular bu dönemin oyuncaklarıdır.Artık evin içinde rahatça dolaşabilen 1-1,5 yaşlarındaki çocuk, üstüne binip oturabileceği büyük hayvan türü oyuncakları, küçük sandık, sepet ve tabureleri seçerİki yaşında bütünü parçalara ayırmak, kutuyu doldurup boşaltmak, kule ve köprü yapmaktan zevk alan çocuğun ilgisini çeken diğer oyuncaklar arasında mutfak eşyaları, farklı boyutlardaki plastik parçalar, saçları ve elbiseleri olan bebekler ve arabalar yer alır. Sonraki dönemlerde anne babasını taklit etmeye başlayan çocuk için minyatür marangoz ya da mutfak setleri gözde oyuncaklardır. Oda takımları, kova-kürek gibi oyuncaklar da ilgi çekicidir.Üç yaşından sonra üç tekerlekli bisiklet en çok sevilen oyuncak iken, yaratıcılığını keşfetmeye başlayan çocuk tahta blokları ile büyük parçalardan oluşan plastik parçalarla çeşitli şekiller oluşturmaktan büyük zevk alır. Kum, oyun hamuru gibi şekil verebileceği, el becerisini geliştirmek yanında hayallerini gerçekleştirebileceği oyuncaklar bu dönemden sonra en sık oynanan oyuncaklardır.3-5 yaşları arasında fantazi ve keşfetmeye (evcilik, okul oyunları ile bebekler, mutfak ve doktor muayene aletleri), dil gelişimine (renkli tuşları olan piyano, müzik ve öykü kasetleri ile kuklalar gibi) ve aritmetiğe hazırlamaya (resim ve sayı eşleme oyunları; domino, kızma birader ve sayı kartları) yönelik oyuncaklar, bilişsel beceriler ve algısal hareket becerilerini sağlayan (lego, tahta blok vb. oyuncaklar; çok basit ve çok büyük parçalı yap-boz oyunları)6-8 yaşları arasında toplumsal gelişim ve işbirliği ile ilgili (top, seksek, dama, minyatür arabalar), bilişsel beceriler ve algısal hareket becerilerini sağlayan (maketler, basit ve büyük parçalı yap-boz oyunları) ve yaratıcı anlatım oyuncakları (parmak boyası, kağıt hamuru, karakalem-suluboya ya da pastel boyalarla resimler, oyun hamurları, sessiz sinema gibi oyunlar)Bu bilgiler genel bilgilerdir; tabii ki, bireysel farklılıklar olacaktır. Çocuğunuzla haftanın farklı günlerinde ama toplam: iki-üç saat oyun oynamanız çok önemli. Bu zaman dilimi eğlenceli, eğitici ve öğretici olacak; çocuğunuzu ve sizi psikolojik olarak da besleyecektir. Saygılarımla...
Nalan Azaklı (pedagog)
Kaynak: Gazi Üni. Tıp Fak., Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü, Doç. Dr. Selahattin Şenol
>> Veli Eğitimi: Çocuğun gelişim dönemine uygun öğretici, eğitici, eğlendirici ve ebeveyn-çocuk iletişimini
kuvvetlendirecek oyunlar
Değerli velimiz, Çocuğunuza ayıracağınız zaman kısıtlı bile olsa çok çok önemli ve değerlidir. Beraber geçirilen zaman özellikle açık alanda yürüyüş, evde bir koltukta oturup sohbet etmek olabilir. Bunların dışında çocuğunuzla oynayacağınız herhangi bir oyun; inanın pek çok yönden etkili olacak ve size de yaşam enerjisi aşılayacaktır. İşte öneriler:
Çocuğunuzun Gelişim Dönemine Uygun; Öğretici – Eğitici - Eğlendirici ve Ebeveyn - Çocuk Iletişimini Kuvvetlendirecek Oyunlar
1,5-2-3 ve 4 yaşlardaki çocuğunuzla oynayabileceğiniz oyunlar: (El-göz koordinasyonu, görsel algı-analiz-sentez, alansal ilişkileri kavrama vb. yetenekleri geliştirir.)
Bu yaş çocukları özellikle eşyaların üst üste dizilip, sınıflandırılıp daha sonra da dağılması, yıkılması, düzeninin bir anda bozulması gibi oyunları çok severler. Hem hareket hem macera hem de ses ve görüntüdeki bir anda yaşanan karışıklık ve düzensizlik onlara çok eğlenceli gelir. (Örn: Bir sepete çamaşır katlayıp yerleştirme sonra aniden sepetin içindekileri havaya doğru atma. Yerlere saçılan çamaşırları toplama; tahta blokları üst üste dizip sonra yıkma vb.
Örn: Evdeki bütün sakladığınız parfüm şişeleri (kapağı büyük olmalı), kavanoz, saklama kaplarını alıp bir masanın üzerine dizin. Çocuğunuza “Haydi, benzer olanları sıralayalım” diye söyleyin (büyük-küçük, geniş-dar, renkler vb. alansal ilişkiler). Sonra benzer nesnelerden kaç tane var, beraberce sayın. Daha sonra “Haydi, şimdi de kapaklarını çıkarıp, yerlerini karıştıralım; bakalım sonra eşlerini bulabilecek miyiz?” diye, heveslendirici bir yönerge verip, oyuna başlayın. (diğer yaş grupları için de faydalıdır)
Sözel algı – analiz – dikkat - hafızayı geliştiren oyunlar: Kelimenin son harfi ile kelime türetme, sözlü olarak isim-şehir oyunu (“......” harfi ile başlayan hayvanları, eşyaları, oyuncak çeşitlerini, çizgi film kahramanlarını söyleyelim), nesi var vb. (4,5 – 5 - 6 yaş) Yarışmanın eğlenceli yönünü algılama, kaybetme-kazanma duygularına aşina olmayı, dikkat-sabır-koordinasyon-parmak kaslarının gelişimi sağlayan oyunlar: eşini bul vb. (3-4-5-6 yaş); mikado, jenga, kızma birader vb. (4,5 –5-6 yaş) masa oyunları.Beden algısını, alansal ilişkiler, sayı vb. kavramları geliştiren oyunlar: seksek, endetura-1-2-3, yakalamaca, don-ateş, elim sende, kukalı saklambaç, istop, ip atlama, lastik, körebe vb. ; voleybol, basketbol, masa tenisi (Bu oyunları evde ya da bahçede çok pratik bir düzenek oluşturarak da oynayabilirsiniz.) (basitten zora doğru öğretilerek-oynanarak 3-4-5-6 yaş)
>> Veli Eğitimi: İlk çocukluktan üniversiteye uzanan süreçte; çocuğunuzun zihinsel-psikolojik-sosyal gelişimini desteklemek ve çoğaltmak için günlük hayatta yapabilecekleriniz:
1- Katıksız-beklentisiz-ön koşul olmadan sadece ‘sizin çocuğunuz olduğu ve onun varlığı için’ sevgi-saygı-ilgi gösterdiğinizi ve ona güvendiğinizi sözel olarak ve davranışlarınızla belli edin. Hiç ama hiç kimse ile kıyaslamayın.
2- Zamanı dengeli olarak değerlendirmeyi ‘ona örnek olarak’ öğretin. Çocuğunuzun hobilerini destekleyin ve özendirin.
3- Çocuğunuzla birlikte bir konuda karar verirken başka seçeneklerin olup olmadığı konusunda onu düşünmeye özendirin. Olaylara farklı bakış açılarından bakmasını sağlayın. Bazen olaylara size göre daha objektif bakabilen çocuğunuzun, düşüncelerine saygı gösterin. Hatta mümkünse zaman zaman onun düşünce ve kararlarını uygulayın ama “sorumluluğu birlikte paylaşıyoruz” demeyi de ihmal etmeyin.
4- Aile içinde çocuğunuzun hak ve sorumluluklarını belirgin hale getirin. Aile, toplumun küçük bir parçası olduğu için aile içindeki sistem, çocuğunuzun olaylara ve toplum içindeki tüm sistemlere daha gerçekçi bakmasını sağlayacak; mantık yürütme ve muhakeme yapabilme becerisini geliştirecektir.
5- Çocuğunuzun, aile çevresi dışında da olumlu model olabilecek kişilerle zaman geçirmesini sağlayın.
6- TV ve sinemada içeriği zengin, izleyiciye (gerçekten) bir şeyler katabilen, değerleri yok etmeyen program ve filmleri tercih edin. (Mutlaka birlikte seyredin ve çocuğunuzun bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini paylaşmasına ortam hazırlayın.)
7- Evinizde çok sayıda kitap, dergi, gazete; bir yerküre, dünya ve hatta uzay haritası bulundurun. Bunları incelemek için her gün belirli bir zaman ayırın (çocuğunuzun gelişimine göre bu süreyi artırın).
8- Çocuğunuzun ülkemizle ilgili temel bilgilerini geliştirin. Tarihi ve tabiat harikası yerleri gezin ve bu yerlerle ilgili yazılmış dergi, kitap, broşürleri inceleyin.
9- Ev içinde bir tamirat fizik; market alış verişi kimya; haftalık harçlık matematik; konuşurken dil bilgisi ve Türkçe’ye hakim olma; aile büyüklerinin anıları tarih; tabiat ve çevre gezileri ise coğrafya bilgilerini somutlaştırır ve kalıcı kılar.
Dilerim hepinizin-hepimizin çocukları huzur - psikolojik sağlık ve başarıyı elde edebilen birer yetişkin olurlar. Saygılarımla... Nalan Azaklı (pedagog-rehber ps.danışman)